เจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐฯ เปิดเผยกับผู้สื่อข่าวเมื่อวันพุธว่า อิหร่านและโอมานจะร่วมกันกำหนดวิธีการบริหารจัดการช่องแคบฮอร์มุซในการหารือกับรัฐอื่นๆ ในอ่าวเปอร์เซีย ภายใต้ข้อตกลงยุติสงครามในตะวันออกกลาง
คาดว่า เตหะรานและวอชิงตันจะลงนามในบันทึกความเข้าใจเพื่อยุติสงครามอย่างเป็นทางการในวันศุกร์นี้ที่เจนีวา เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ซึ่งขอไม่เปิดเผยชื่อเพื่อหารือเกี่ยวกับเงื่อนไขที่ยังไม่ได้เปิดเผยต่อสาธารณะ ได้อ่านเนื้อหาของบันทึกความเข้าใจให้ผู้สื่อข่าวฟังในการประชุมทางโทรศัพท์
ภายใต้บันทึกความเข้าใจฉบับนี้ เตหะรานจะอนุญาตให้เรือพาณิชย์แล่นผ่านได้อย่างปลอดภัยโดยไม่เสียค่าธรรมเนียมเป็นเวลา 60 วันเท่านั้น จากนั้นอิหร่านจะ 'เจรจา' กับโอมาน 'เพื่อกำหนดรูปแบบการบริหารจัดการและบริการทางทะเลในอนาคต' ในช่องแคบฮอร์มุซ โดยหารือกับประเทศอื่นๆ ในอ่าวเปอร์เซีย ตามข้อตกลงดังกล่าว
ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ยืนยันซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่าช่องแคบนี้จะต้องไม่มีการเก็บค่าผ่านทางหลังจากสงครามสิ้นสุดลง ก่อนที่ทรัมป์จะเริ่มสงครามนั้น ไม่มีอิหร่านหรือหน่วยงานใด ๆ เก็บค่าผ่านทางแต่อย่างใด
ตามบันทึกความเข้าใจระบุว่า การหารือเกี่ยวกับการบริหารจัดการช่องแคบฮอร์มุซควรเป็นไป 'สอดคล้องกับกฎหมายระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้องและสิทธิอธิปไตยของรัฐชายฝั่งช่องแคบฮอร์มุซ'
เจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐฯ ยอมรับว่าอิหร่านน่าจะ 'ยืนยันสิทธิของตนอย่างแข็งขันที่สุดเท่าที่จะทำได้' ในการเจรจาระดับภูมิภาคเกี่ยวกับการบริหารจัดการช่องแคบฮอร์มุซ แต่เจ้าหน้าที่กล่าวว่าประเทศอื่นๆ ในอ่าวเปอร์เซีย “จะไม่มีวันยอมรับข้อตกลงใดๆ ที่ไม่อนุญาตให้มีการผ่านเข้าออกโดยไม่เสียค่าธรรมเนียม”
ขณะเดียวกัน สหรัฐฯ จะเริ่มยกเลิกการปิดล้อมทางทะเลต่อท่าเรือของอิหร่านทันทีหลังจากลงนามในบันทึกความเข้าใจ และจะยุติการปิดล้อมทั้งหมดภายใน 30 วัน เจ้าหน้าที่รายหนึ่งกล่าว
ก่อนที่สหรัฐฯ และอิสราเอลจะโจมตีอิหร่านเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ เรือต่างๆ สามารถแล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้อย่างอิสระโดยไม่มีค่าธรรมเนียมหรือเงื่อนไขใดๆ แต่นับตั้งแต่สงครามเริ่มต้นขึ้น เตหะรานพยายามที่จะควบคุมช่องแคบนี้มากขึ้น
การจราจรผ่านช่องแคบฮอร์มุซเปลี่ยนแปลงไปเพียงเล็กน้อยนับตั้งแต่สหรัฐฯ และอิหร่านประกาศบรรลุข้อตกลงเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา ข้อมูลจาก Kpler ระบุว่า เรือบรรทุกน้ำมัน 6 ลำอยู่ในกลุ่มเรือพาณิชย์ 13 ลำที่แล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซในวันอังคาร ก่อนสงคราม มีเรือมากกว่า 100 ลำแล่นผ่านช่องแคบนี้ทุกวัน
เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา ศูนย์ข้อมูลการเดินเรือร่วมได้ ลดระดับภัยคุกคามต่อเรือที่แล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซจากระดับ 'รุนแรง' เป็น 'ปานกลาง' โดยเตือนว่าผู้ขนส่งสินค้ายังคงเผชิญกับความเป็นไปได้สูงที่จะถูกโจมตี แต่พฤติกรรมของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่าน “มีความผันผวนน้อยลง”
ศูนย์นี้เป็นองค์กรด้านความมั่นคงทางทะเลที่นำโดยสหรัฐอเมริกาและมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่บาห์เรน ทำหน้าที่ประสานงานระหว่างกองทัพเรือและเรือสินค้าของประเทศพันธมิตรในตะวันออกกลาง
ต่อไปนี้คือบันทึกความเข้าใจฉบับเต็มที่เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ อ่านให้ฟัง:
- สหรัฐอเมริกาและสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านและพันธมิตรในสงครามปัจจุบัน โดยการลงนามในบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ ประกาศยุติปฏิบัติการทางทหารในทุกแนวรบโดยทันทีและถาวร รวมถึงในเลบานอน และให้คำมั่นว่าจะไม่เริ่มสงครามหรือปฏิบัติการทางทหารใดๆ ต่อกัน และจะงดเว้นจากการข่มขู่หรือใช้กำลังต่อกัน พร้อมทั้งรักษาบูรณภาพแห่งดินแดนและอธิปไตยของเลบานอน ข้อตกลงขั้นสุดท้ายจะยืนยันการยุติสงครามในทุกแนวรบอย่างถาวร รวมถึงในเลบานอน และข้อกำหนดอื่นๆ ในวรรคนี้
- สหรัฐอเมริกาและสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านตกลงที่จะเคารพในอธิปไตยและบูรณภาพดินแดนของกันและกัน และจะงดเว้นจากการแทรกแซงกิจการภายในของกันและกัน
- สหรัฐอเมริกาและสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านตกลงที่จะเจรจาและบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้ายภายในระยะเวลาสูงสุด 60 วัน ซึ่งสามารถขยายเวลาได้หากทั้งสองฝ่ายเห็นชอบร่วมกัน
- ทันทีที่ลงนามในบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ สหรัฐอเมริกาจะเริ่มยกเลิกการปิดล้อมทางทะเลและการก่อกวนหรืออุปสรรคใดๆ ต่อสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน และจะยุติการปิดล้อมทางทะเลอย่างสมบูรณ์ภายใน 30 วัน ในช่วงเวลานี้ การจราจรทางเรือจะเป็นไปตามสัดส่วนของจำนวนการจราจรก่อนสงครามที่สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านกำลังฟื้นฟู สหรัฐอเมริกายังรับประกันว่าจะถอนกำลังทหารออกจากบริเวณใกล้เคียงสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านภายใน 30 วันหลังจากข้อตกลงขั้นสุดท้าย
- เมื่อลงนามในบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านจะดำเนินการอย่างเต็มที่เพื่ออำนวยความสะดวกให้เรือพาณิชย์สามารถแล่นผ่านได้อย่างปลอดภัยโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายเป็นเวลา 60 วัน จากอ่าวเปอร์เซียไปยังทะเลโอมานและในทางกลับกัน การเดินเรือพาณิชย์จะเริ่มขึ้นทันที และหากจำเป็น สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านจะดำเนินการกำจัดสิ่งกีดขวางทางเทคนิคและทางทหาร รวมถึงการเก็บกู้ทุ่นระเบิดภายใน 30 วัน สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านจะเจรจากับรัฐสุลต่านโอมานเพื่อกำหนดการบริหารจัดการและบริการทางทะเลในอนาคตในช่องแคบฮอร์มุซ โดยหารือกับรัฐชายฝั่งอ่าวเปอร์เซียอื่นๆ ให้สอดคล้องกับกฎหมายระหว่างประเทศที่บังคับใช้และสิทธิอธิปไตยของรัฐชายฝั่งช่องแคบฮอร์มุซ
- สหรัฐอเมริกาตกลงร่วมกับพันธมิตรในภูมิภาคเพื่อพัฒนารูปแบบแผนการที่ชัดเจนและเห็นพ้องต้องกัน โดยมีงบประมาณอย่างน้อย 300 พันล้านดอลลาร์สหรัฐสำหรับการฟื้นฟูและพัฒนาเศรษฐกิจของสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน กลไกในการดำเนินการตามแผนนี้จะได้รับการสรุปเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงขั้นสุดท้ายภายใน 60 วัน สหรัฐอเมริกาจะออกใบอนุญาต การยกเว้น และการอนุญาตที่จำเป็นทั้งหมดสำหรับธุรกรรมทางการเงินที่เกี่ยวข้อง
- สหรัฐอเมริการับรองว่าจะยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรทุกประเภทต่อสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน ซึ่งรวมถึงมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ มติของคณะกรรมการบริหารของไอเออีเอ และมาตรการคว่ำบาตรฝ่ายเดียวของสหรัฐฯ ทั้งขั้นต้นและขั้นรอง ตามกำหนดเวลาที่ตกลงกันไว้ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงขั้นสุดท้าย สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านและสหรัฐอเมริการับทราบถึงความสำคัญอย่างยิ่งของประเด็นการยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรดังกล่าว และแสดงเจตจำนงที่จะหารือประเด็นเหล่านี้ในการเจรจาโดยทันที เพื่อให้บรรลุข้อตกลงร่วมกัน
- สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านยืนยันอีกครั้งว่าจะไม่จัดหาหรือพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ สหรัฐอเมริกาและสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านตกลงที่จะแก้ไขปัญหาการจัดการคลังสะสมวัสดุเสริมสมรรถนะตามกลไกที่จะตกลงร่วมกันตามกำหนดการที่ระบุไว้ในวรรคที่เจ็ด โดยมีวิธีการขั้นต่ำคือการลดระดับยูเรเนียมในสถานที่ภายใต้การกำกับดูแลของ IAEA ทั้งสองฝ่ายยังตกลงที่จะหารือเกี่ยวกับประเด็นการเสริมสมรรถนะและเรื่องอื่นๆ ที่ตกลงร่วมกันซึ่งเกี่ยวข้องกับความต้องการด้านนิวเคลียร์ของสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน โดยอิงจากกรอบที่น่าพอใจซึ่งจะตกลงกันในข้อตกลงขั้นสุดท้าย ข้อตกลงขั้นสุดท้ายจะยืนยันข้อกำหนดในวรรคนี้ สหรัฐอเมริกาและสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านตระหนักถึงความสำคัญอย่างยิ่งของประเด็นนิวเคลียร์ที่กล่าวถึงข้างต้น และแสดงเจตจำนงที่จะแก้ไขปัญหาเหล่านี้ในการเจรจาโดยทันทีเพื่อให้บรรลุข้อตกลงร่วมกัน
- ในระหว่างรอข้อตกลงขั้นสุดท้าย สหรัฐอเมริกาและสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านตกลงที่จะรักษาสถานะเดิมไว้ สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านจะรักษาสถานะปัจจุบันของโครงการนิวเคลียร์ และสหรัฐอเมริกาจะไม่กำหนดมาตรการคว่ำบาตรใหม่ใด ๆ และจะไม่ส่งกำลังทหารเพิ่มเติมไปยังภูมิภาคนี้
- สหรัฐอเมริการับรองว่าทันทีที่ลงนามในบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ จนกว่ามาตรการคว่ำบาตรจะสิ้นสุดลง กระทรวงการคลังสหรัฐฯ จะออกหนังสือยกเว้นสำหรับการส่งออกน้ำมันดิบ ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม และอนุพันธ์ของอิหร่าน ตลอดจนบริการที่เกี่ยวข้องทั้งหมด รวมถึงธุรกรรมทางการธนาคาร ประกันภัย การขนส่ง ฯลฯ
- สหรัฐอเมริการับรองว่าจะทำให้เงินทุนและทรัพย์สินที่ถูกอายัดหรือจำกัดไว้ของสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านสามารถนำมาใช้ได้อย่างเต็มที่ เมื่อบันทึกความเข้าใจฉบับนี้มีผลบังคับใช้ สหรัฐอเมริกาและสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านจะตกลงร่วมกันเกี่ยวกับขั้นตอนที่เกี่ยวข้องกับการปล่อยเงินทุนเหล่านี้ในระหว่างการเจรจา เงินทุนดังกล่าว ไม่ว่าจะเก็บไว้ในบัญชีเดิมหรือโอนมา จะต้องนำมาใช้ได้อย่างเต็มที่เพื่อชำระให้กับผู้รับผลประโยชน์ขั้นสุดท้ายที่ธนาคารกลางของสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านกำหนด สหรัฐอเมริการับรองว่าจะออกใบอนุญาตและการอนุมัติที่จำเป็นทั้งหมดให้ตามความเหมาะสม
- สหรัฐอเมริกาและสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านตกลงที่จะจัดตั้งกลไกบริหารเพื่อตรวจสอบการดำเนินการตามบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ให้ประสบความสำเร็จ และการปฏิบัติตามข้อตกลงขั้นสุดท้ายในอนาคต
- หลังจากลงนามในบันทึกความเข้าใจฉบับนี้แล้ว และภายใต้เงื่อนไขของการเริ่มต้นดำเนินการตามวรรคที่ 1, 4, 5, 10 และ 11 ของบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ และการดำเนินการตามมาตรการเหล่านี้อย่างต่อเนื่อง สหรัฐอเมริกาและสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านจะเริ่มการเจรจาเกี่ยวกับข้อตกลงขั้นสุดท้ายเฉพาะในวรรคอื่นๆ เท่านั้น
- ข้อตกลงขั้นสุดท้ายจะได้รับการรับรองโดยมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่มีผลผูกพัน
อีมอน เจเวอร์สมีส่วนร่วมในการรายงานฉบับนี้
